شیمی در خانه

یکی از مشکلات خانم های خانه دار گچه ی سماور، کتری یا لوله های آب است. در میان عامه مردم جا افتاده است که گچه همان املاح غیر ضروری و مضر آب است که موجب سنگ کلیه می شود و به همین دلیل بیشتر مردم از خوردن آب لوله کشی پرهیز کرده و آب تصفیه شده مصرف می کنند. این تصور تا حدودی اشتباه است. آب لوله کشی در بیشتر مناطق کشور سخت است. آب سخت به آبی گفته می شود که حاوی مقدار زیادی املاح و فلزات است.

در آب لوله کشی معمولا املاحی چون کلسیم سولفات (گچ)، سدیم سولفات، اکسید آهن، منیزیم سولفات و سرب است که مقدار زیاد آنها می تواند بسیار خطرناک و مضر باشد. مثلا اگر اکسید آهن آب زیاد باشد، سبزیجات و لباس هایی که با آب تماس دارند قهوه ای رنگ شده و چای بد مزه و بدبو می شود. سرب هم فلز سنگین و خطرناکی است که موجب پوکی استخوان، عقب افتادگی ذهنی و حتی مرگ می شود.

اما گچه ی سماور یا کتری از جنس چیست؟ در سماور و کتری کربن دی اکسید زیادی تولید می شود (به علت سوختن گاز شهری). کربن دی اکسید حاصل با آب سماور یا کتری واکنش داده و تولید کربنیک اسید می کند. طبق واکنش زیر:

CO2 + H2O = H2CO3

کربن دی اکسید + آب = کربنیک اسید

کربنیک اسید تولید شده با کلسیم سولفات یا فلز کلسیم در آب واکنش داده و کلسیم کربنات (آهک مرده) که همان گچه است را تولید می کند. به واکنش زیر توجه کنید:

CaSO4 + H2CO3 = CaCO3 + H2SO4

کلسیم سولفات + کربنیک اسید = کلسیم کربنات + سولفوریک اسید

سولفوریک اسید حاصل در اثر حرارت به بخار آب و گوگرد تری اکسید که گاز خطرناکی است تبدیل می شود:

H2SO4 = H2O + SO3

سولفوریک اسید = بخار آب + گوگرد تری اکسید

برای از بین بردن گچه می توانید از اسیدها کمک بگیرید چون کلسیم کربنات به راحتی با اسید واکنش داده و آب و کربن دی اکسید تولید می کند. سرکه، آبلیمو، جوهرنمک و سرکه سیب می توانند گزینه های خوبی باشند.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 130 ،

در بدن عناصر مختلفی اعم از فلز، شبه فلز و نافلز در بدن وجود دارند که هر کدام کار خاصی را بر عهده می گیرند و گاهی زیاد یا کم بودنشان خطرناک است. در این پست سعی داریم بیشتر آنها را معرفی و وظایفشان و منابع دریافتشان را افشا کنیم.

برای مشاهده بقیه ی مطلب به ادامه ی مطلب مراجعه کنید.



[ادامه مطلب را در اینجا بخوانید ...]


برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 91 ،

پُتاسیُم سیانید یا سیانور که به عنوان قوی ترین سم دنیا شناخته می شود، مقدار بسیار کم آن موجب مرگ می شود. ابتدا فرد مسموم بی هوش شده و 15 الی 20 دقیقه بعد از دنیا می رود. امروزه پادزهر این سم قوی کشف شده است، پادزهری که خودش نوعی سم محسوب می شود! نام این ماده سُدیُم نیتریت (NaNO2) است. سدیم نیتریت در کودهای شیمیایی به مقدار زیادی وجود دارد که موجب آلودگی خاک و آب می شود. خوردن سدیم نیتریت می تواند مرگ را به دنبال داشته باشد، اما جالب است بدانید در صورت مسمومیت با سیانور نه تنها خطری ندارد بلکه خاصیت سمی آن را نیز خنثی می کند.

سدیم نیتریت نوعی نمک به رنگ سفید و بلورهای ریز است که به عنوان اکسید کننده قوی نیز شناخته شده و برای محیط زیست خطرناک است. مکانیسم اثر آن بر سم سیانور هنوز مشخص نیست اما آنچه که واضح است، این است که سدیم نیتریت پادزهر سیانور به شمار می رود.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 510 ،

آهک ماده ای است که امروزه کاربرد وسیعی در صنعت دارد و برای ساخت سیمان، ضدعفونی کردن استخرها، مزرعه ها و گاوداری ها و هم چنین برای ساخت بتن استفاده می شود. تحقیقات نشان داده که آهک از دیرباز مورد استفاده ی ایرانیان باستان بوده است. امروزه سه نوع آهک داریم:

1- آهک مرده:

آهک مرده به سنگ آهک گفته می شود که از معادن استخراج شده و به صورت خام در صنعت استفاده نمی شود. نام شیمیایی آن کَلسیُم کَربُنات و فرمول آن CaCO3 است. آهک مرده را در کارخانه و در محیط بی اکسیژن حرارت می دهند تا به آهک زنده تبدیل شود. به معادله ی زیر توجه کنید:

CaCO3 = CaO + CO2

کلسیم کربنات (آهک مرده) = کلسیم اکسید (آهک زنده) + کربن دی اکسید

آهک مرده قلیایی است و با اسید واکنش داده و کف می کند. ماده ای تقریبا بی خطر است اما می تواند تولید سنگ کلیه کند.



2- آهک زنده:

آهک زنده از حرارت آهک مرده به دست می آید. ماده ی اصلی استفاده شده در صنعت همین آهک است. نام شیمیایی آن کَلسیُم اُکسید و فرمول آن CaO است. با آب به راحتی واکنش داده و تولید گرما و آهک شکفته می کند. به معادله ی زیر توجه کنید:

CaO + H2O = Ca(OH)2

کلسیم اکسید (آهک زنده) + آب = کلسیم هیدروکسید (آهک شکفته)

آهک زنده ماده ای قلیایی و خطرناک است. تماس با آن می تواند موجب سوختگی و خورده شدن پوست شود.


3- آهک شکفته:

آهک شکفته از ترکیب آهک زنده با آب بوجود می آید. آهک شکفته همان کَلسیُم هیدروکسید با فرمول Ca(OH)2 و ماده ی قلیایی قوی است. در تولید سیمان و بتن از مقدار کمی آهک شکفته استفاده می شود. این ماده بسیار خطرناک بوده و تماس کوتاه مدت با آن می تواند موجب سوختگی و آسیب های جبران ناپذیر شود.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 268 ،

سوختگی شیمیایی عملی است که در آن بخشی یا همه ی سلول های بدن به دلیل تماس با اسید یا باز قوی می سوزند و از بین می روند. در این بین مشخص شده که سوختگی با باز خطرناک تر و وخیم تر است. اما دلیل آن چیست؟

بگذارید اول دلیل سوختگی با اسید و باز را مشخص کنیم. وقتی اسید قوی روی پوست ریخته می شود، آب سلول ها با اسید واکنش می دهد. در این واکنش گرمای زیادی تولید می شود و سلول ها را می سوزاند. اسید به دلیل خاصیت آب دوستی وارد کانال های پروتئینی سلول می شود ولی سلول بعدی اجازه ورود مولکول اسید را نمی دهد. به همین دلیل اسید سر جایش مانده و بیشتر نفوذ نمی کند. هم چنین خون و فلزات قلیایی بدن مانند کلسیم، پتاسیم، سدیم و منیزیم به کمک ما می آیند و اثر اسید را تا حدودی خنثی می کنند.

اما وقتی باز قوی روی پوست ریخته می شود با چربی سلول ها واکنش می دهد. قلیا با حل کردن غشای از جنس چربی سلول آن را متلاشی می کند. به همین دلیل نیازی به ورود به سلول ها ندارد و تا عمق استخوان نفوذ می کند. در بدن هم ماده ی اسیدی غیر از اسید معده وجود ندارد که قلیا را خنثی کند.

و در آخر فراموش نکنیم که مهم ترین و تاثیرگذارترین کار درمواقع سوختگی شیمیایی شستشوی قسمت آسیب دیده با آب است.




برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 216 ،

باد معده یا باد روده، گازی اغلب بدبو است که از مقعد انسان خارج می شود. جنس آن اغلب از گازهای زیر است:

نیتروژن، هیدروژن، هیدروژن سولفید، اکسیژن، کربن دی اکسید و متان. نیتروژن که از گازهای بدبو است، در پروتئین وجود دارد. مقدار اضافی آن به صورت باد خارج می شود و به همین دلیل است که افرادی که گوشت می خورند بوی ناخوشایندی دارند. هیدروژن هم در اثر تنفس و آب وارد بدن شده و اضافی آن دفع می گردد.

هیدروژن سولفید یا گاز فاضلاب که بوی تخم مرغ گندیده می دهد، در بدن کار کاهش فشارخون را بر عهده دارد. ولی باید بدانیم که این گاز بسیار سمی بوده و از طریق باد معده خارج می شود.

اکسیژن هم در گاهی مواقع در باد معده حضور دارد. کربن دی اکسید در اثر واکنش اسید معده و شیره ی پانکراس (لوزالمعده) به وجود آمده و خارج می شود. به واکنش زیر توجه کنید:

HCl + NaHCO3 = H2O +CO2 + NaCl

هیدروکلریک اسید + سدیم بی کربنات = آب + کربن دی اکسید + سدیم کلرید

متان در افراد گیاهخوار بیشتر دیده می شود. این گاز بسیار آتش گیر است و با جرقه ای کوچک آتش می گیرد. گاوهای شیرده بیشترین متان را در بین جانداران تولید می کنند.




برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 124 ،

کلسیم با عدد اتمی 20 و آرایش الکترونی 1S2 2S2 2P6 3S2 3P6 4S2 در گروه فلزات قلیایی خاکی قرار دارد. امروزه بیش از 90 نوع فلز کشف شده که هرکدام خواص ویژه ای دارند. اما چرا از بین این همه فلز، کلسیم به عنوان ماده ی اصلی استخوان ها انتخاب شده است؟ یکی از دلایل آن این است که کلسیم نسبت به فلزات قلیایی مثل سدیم، پتاسیم و سزیم و همچنین نسبت به فلزات قلیایی خاکی دیگر مانند بریلیوم و منیزیم قدرت فعالیت کمتری دارد و به راحتی با آب واکنش نمی دهد.

در بدن حدود یک کیلوگرم کلسیم وجود دارد، پس فلز مورد نیاز باید فراوان باشد. کلسیم در پوسته ی زمین از نظر فراوانی در بین عناصر مقام پنجم را پس از اکسیژن، سیلیسیم، آلومینیوم و سدیم دارد. اکسیژن قطعا نمی تواند جای کلسیم را بگیرد چون هم گاز است و هم نافلز. سیلیسیم هم نمی تواند ماده ی مورد نظر باشد. چون واکنش پذیر است و با هالوژن ها (ید، کلر، فلوئور و استاتین) به راحتی واکنش می دهد و نمی تواند با اسیدها واکنش دهد (تا خون را قلیایی نگه دارد).

آلومینیوم استحکام کمی داشته و مانند سیلیسیم بسیار واکنش پذیر است و به راحتی اکسید می شود. سدیم با وجود فراوانی در پوسته ی زمین و مواد خوراکی، به چند دلیل برای استحکام استخوان ها مناسب نیست. زیرا با آب سریع واکنش داده و باز قوی و خطرناک سدیم هیدروکسید را تولید می کند. هم چنین بسیار بسیار نرم است و حتی با چاقو بریده می شود. سدیم به همراه پتاسیم و لیتیم تنها فلزاتی هستند که از آب چگالی کمتری دارند و بسیار سبک اند.

فلزات رادیواکتیو به دلیل خاصیت سرطان زایی مناسب نیستند. آهن و روی با وجود فراوانی در مقادیر زیاد خطرناک اند و می تواند منجر به مرگ شوند. فلزاتی مانند طلا، مس، پلاتین، نقره، کادمیم، جیوه، تنگستن، ایریدیم و ایندیم بسیار سنگین و سمی هستند و در مواد خوراکی هم به ندرت وجود دارند.

با این وجود، تنها فلزی که محکم است، چگالی بیشتر از آب و متوسطی دارد، سخت است، در مقادیر زیاد خیلی خطرناک نیست، می تواند برای مقابله با اسیدها تولید قلیا کند، از فلزات قلیایی دیگر واکنش پذیری کمتری دارد، به راحتی اکسید نمی شود و رادیواکتیوی و سرطان زا نیست، کلسیم است.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 290 ،

اگر دندان های زرد یا خاکستری رنگی دارید، ممکن است به دلیل رسوب مواد معدنی دیگر مانند آهن، مس، منیزیم و ... باشد. مشخص است که همه ی ما دندان های سفید و زیبا می خواهیم اما رفتن به دندان پزشکی بسیار هزینه داشته و عوارضی را هم به دنبال دارد. ما در اینجا روشی صد در صد تضمینی به شما معرفی می کنیم که دندان هایتان به طرز عجیبی سفید شود.

حتما هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه را می شناسید. مایعی بی بو، بدون مزه، سمی، خورنده و کمی اسیدی. در داروخانه ها می توانید محلول رقیق 3 درصد آن که تقریبا بی خطر است را تهیه کنید. آب اکسیژنه خاصیت اکسید کنندگی قوی دارد و این باعث می شود که بتواند دندان ها را سفید کند (مانند مایع سفید کننده یا وایتکس). محلول 3 درصد را پنجاه پنجاه با آب مخلوط کنید (مثلا 30 سی سی آب اکسیژنه با 30 سی سی آب) و با مسواک به آرامی آن را روی دندان های خود بکشید. این کار را بیشتر از 2 بار در هفته انجام ندهید چون منجر به پوسیدگی دندان ها می شود.

ماده ی بعدی سدیم بی کربنات یا همان جوش شیرین است که می توانید این ماده ی بی خطر را از نانوایی ها یا قنادی ها تهیه کنید. جوش شیرین خاصیت قلیایی دارد که می تواند اسید باکتری های دهان را که مینای دندان را از بین می برد خنثی کند. می توانید برای سفید کردن دندان هایتان از جوش شیرین در کنار آب اکسیژنه یا به تنهایی استفاده کنید. بعد از حدود دو هفته تاثیر شگفت انگیز آن بر دندان هایتان را می توانید مشاهده کنید.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 103 ،

ما در یک سریال چند قسمته سعی داریم دانشمندان شیمی که مانند ستاره در آسمان شیمی می درخشند را به شما معرفی کنیم. دانشمندانی که با کشف یک یا چند عنصر و یا یک یا چند قانون یا خاصیت در تاریخ علم جاودانه شدند. قسمت اول ما در باره ی «ویلیام رمزی» است.

ویلیام رمزی در سال 2 اکتبر 1852 مصادف با 10 مهر 1231 و در شهر گلاسگوی اسکاتلند زاده شد. او دوران دانشگاهش را در دانشگاه شهر خودش گذراند و در رشته ی شیمی فارغ التحصیل شد. ویلیام توانست با بهره گیری از امکانات محدود ولی با هوش سرشار خود گازهای نجیب (بی اثر) هلیوم، نئون، آرگون، زنون و کریپتون را کشف کند.

پس از این کشفیات مهم، جایزه ی نوبل سال 1904 به او داده شد.

پادشاه وقت بریتانیا، جرج ششم پس از اقدامات مهم ویلیام به او لقب «سِر» اعطا کرد که قبل از آن فقط به شوالیه ها داده می شد. سر انجام این شیمیدان تاثیرگذار در تاریخ 23 ژوئیه 1916 مصادف با 1 مرداد 1295 در شهر های وایکوس انگیس چشم از دنیا بست و در زادگاهش به خاک سپرده شد.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 102 ،

هیدروژن پر اکسید یا آب اکسیژنه با فرمول شیمیایی H2O2 ترکیب شیمیایی ناپایداری است که از ترکیب آب با اکسیژن در دمای بالا بدست می آید. آب اکسیژنه در غلظت های پایین مایعی ناروان و شفاف است اما در غلظت های بالا رنگ مایل به آبی دارد. آب اکسیژنه ساده ترین ترکیب پراکسید است. پراکسید به ترکیبی گفته می شود که در آن دو اتم اکسیژن با هم پیوند داشته و عدد اکسایش یکی از آنها صفر باشد. آب اکسیژنه ماده ی اکسید کننده ی قوی است که در فشار و شرایط خاص می تواند منفجر شود و واکنش دهد.

آب اکسیژنه در غلظت بالای 30 درصد خطرناک است و می تواند به راحتی پوست را سوزانده و بی رنگ کند. آب اکسیژنه امروزه در داروخانه ها با غلظت 3 یا 5 درصد برای ضدعفونی زخم ها و سفید کردن دندان ها وجود دارد. آب اکسیژنه کمی اسیدی و پی اچ آن تقریبا 6.5 است. آب اکسیژنه پایدار نیست و در شرایط خاص مانند قرار گرفتن در معرض نور، محیط قلیایی، دمای بالا و ... به آب و اکسیژن تجزیه می شود.

آب اکسیژنه دمای جوش 152 درجه سانتی گراد، دمای ذوب (انجماد) 0.4- درجه سانتی گراد و چگالی 1.75 گرم بر سانتی متر مکعب دارد. امروزه از آب اکسیژنه برای ضد عفونی کردن زخم ها، سفید کردن دندان ها، به عنوان مایع سفید کننده ی لباس مانند وایتکس، انجام آزمایش ها و برای اکسید کردن سوخت موشک ها استفاده می شود.

استنشاق بو یا بخار آب اکسیژنه می تواند آسیب های جدی به ریه ها و چشم ها برساند و باید در حین کار با آن ایمنی را به خوبی رعایت نمود.





برچسب ها :
تعداد بازدیدها : 230 ،






آمار وبلاگ
  • کل بازدید : 4616
  • بازدید امروز :5
  • بازدید دیروز : 6
  • بازدید این هفته : 11
  • بازدید این ماه : 304
  • تعداد نظرات : 3
  • تعداد کل پست ها : 10
  • افراد آنلاین : 1
امکانات جانبی
بالای صفحه